Ransomware is een vorm van malware waarmee cybercriminelen organisaties proberen af te persen. De naam komt van de Engelse woorden ransom, dat losgeld betekent, en software.
Bij ransomware worden bestanden, systemen of complete netwerken vaak versleuteld. Daardoor kun je er niet meer bij. Vervolgens eisen cybercriminelen losgeld om de toegang te herstellen.
Moderne ransomware gaat soms verder dan versleuteling. Cybercriminelen stelen dan ook gegevens en dreigen deze openbaar te maken als er niet wordt betaald.
Wanneer een organisatie slachtoffer wordt van ransomware kan dit grote gevolgen hebben. Medewerkers kunnen niet meer werken, bedrijfsprocessen komen stil te liggen en belangrijke gegevens zijn tijdelijk of permanent onbruikbaar.
Een ransomware-aanval begint meestal met een besmetting van een computer of netwerk. Dat gebeurt vaak via:
Nadat de ransomware actief is geworden, worden bestanden versleuteld. Vervolgens verschijnt vaak een bericht waarin losgeld wordt geëist om de gegevens weer toegankelijk te maken.
Nee. Ransomware is een specifieke vorm van malware. Malware is de verzamelnaam voor alle soorten kwaadaardige software. Daaronder vallen onder andere:
Met andere woorden: alle ransomware is malware, maar niet alle malware is ransomware.
Een ransomware-aanval kan op verschillende manieren beginnen, bijvoorbeeld via een phishingmail, gestolen inloggegevens of een kwetsbaarheid in software.
Bij veel ransomware-aanvallen verloopt het proces ongeveer als volgt:
Moderne ransomware richt zich vaak niet alleen op bestanden, maar probeert ook back-ups te verwijderen of bedrijfsgegevens te stelen.
Veel ondernemers denken dat cybercriminelen zich vooral richten op grote organisaties. Dat is een misverstand. Cybercriminelen kiezen vaak niet het grootste doelwit, maar het gemakkelijkste doelwit.
Er bestaat geen maatregel die ransomware volledig voorkomt. Wel kun je het risico aanzienlijk verkleinen.
Belangrijke maatregelen zijn:
Maak goede back-ups
Een actuele back-up helpt om gegevens te herstellen. Zorg er wel voor dat back-ups goed zijn beveiligd en niet eenvoudig door aanvallers kunnen worden verwijderd of versleuteld.
Train medewerkers
Veel ransomware-aanvallen beginnen met phishing of andere vormen van social engineering.
Installeer updates
Softwareleveranciers lossen regelmatig beveiligingslekken op met updates. Het tijdig installeren hiervan verkleint het risico op misbruik.
Gebruik moderne beveiligingsmaatregelen
Denk aan:
Deze maatregelen maken het voor aanvallers moeilijker om binnen te dringen of zich verder binnen een netwerk te verspreiden.
De afgelopen jaren zijn wereldwijd duizenden organisaties slachtoffer geworden van ransomware.
Een bekend voorbeeld is de WannaCry-aanval uit 2017. Deze ransomware verspreidde zich wereldwijd via kwetsbare Windows-systemen en legde bij veel organisaties systemen plat. WannaCry wordt nog steeds vaak genoemd als één van de bekendste ransomware-uitbraken ooit.
Moet je losgeld betalen?
Autoriteiten raden het betalen van losgeld meestal af. Betaling biedt geen garantie dat bestanden daadwerkelijk worden teruggegeven of dat gestolen gegevens worden verwijderd.
Kun je bestanden herstellen zonder te betalen?
Dat hangt af van de situatie. Wanneer een organisatie beschikt over goede en bruikbare back-ups kunnen systemen vaak worden hersteld zonder losgeld te betalen.
Is ransomware alleen een probleem voor grote bedrijven?
Nee. Ook mkb-bedrijven zijn regelmatig doelwit van ransomware-aanvallen.
Is ransomware een virus?
Niet precies. Ransomware is een specifieke vorm van malware. Een computervirus is één van de vele soorten malware.
Kunnen gestolen gegevens worden teruggehaald?
Niet altijd. Ook wanneer bestanden worden hersteld, kunnen gestolen gegevens nog steeds in handen zijn van cybercriminelen. Daarom is het belangrijk om een ransomware-aanval niet alleen als een IT-probleem te zien, maar ook als een datalek.
Ransomware laat zien waarom goede cyber security belangrijk is. Een combinatie van technische beveiligingsmaatregelen, bewustwording bij medewerkers, actuele back-ups en continue monitoring helpt om het risico op een succesvolle aanval aanzienlijk te verkleinen.
Wil je meer weten over hoe je jouw organisatie beschermt tegen cybercriminelen? Bekijk dan ook:
Cyber Security
Security Awareness Training
De 5 grootste cyberdreigingen voor het mkb
